Λόγοι περί πραότητος

Ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος στον λόγο του περί πραότητος λέγει ότι «Πραότης είναι μία αμετακίνητη κατάστασις του νού, που παραμένει η ίδια και στις τιμές και στις περιφρονήσεις. Πραότης είναι το στήριγμα της υπομονής, η θύρα ή καλύτερα η μητέρα της αγάπης, η προϋπόθεσις της διακρίσεως, η πρόξενος της αφέσεως των αμαρτιών, το θάρρος της προσευχής. Η πραότης είναι συνεργός στην υπακοή, οδηγός στην αδελφοσύνη, χαλινός της μανίας, κόψιμο του θυμού, μίμησις του Χριστού. Η πραεία ψυχή είναι θρόνος της απλότητος, ενώ ο νούς του οργίλου δημιουργός της πονηρίας. Η ήπια ψυχή θα δεχθή μέσα της τους λόγους της σοφίας. Η ευθεία ψυχή συζή με την ταπείνωσι, ενώ η πονηρά είναι υπηρέτρια της υπερηφάνειας. Οι ψυχές των πράων θα γεμίσουν από γνώσι και σύνεσι, ενώ ο νούς του θυμώδους συγκατοικεί με το σκοτάδι και την άγνοια».1

Ο Ευάγριος ο μοναχός μιλώντας για την πραότητα γράφει ότι «Καί αυτός ο Σωτήρας μας διέταξε να γίνομε μιμητές στην πραότητά Του λέγοντας «Μάθετε απ᾽ εμού, ότι πράος ειμι και ταπεινός τη καρδία και ευρήσετε ανάπαυσιν ταίς ψυχαίς υμών». Όποιος νηστεύει από φαγητά και ποτά, ερεθίζει όμως τον θυμό με πονηρούς λογισμούς, αυτός είναι όμοιος με πλοίο που ταξιδεύει στο πέλαγος και έχει δαίμονα για πλοίαρχο. Γι᾽ αυτό ας προσέξουμε τον σκύλο μας, δηλαδή τον θυμό, και ας τον διδάξουμε να σκοτώνει μόνο τους λύκους και όχι να τρώει τα πρόβατα, αλλά να δείχνει πραότητα προς όλους τους ανθρώπους».2

Ο άγιος Νεκτάριος γράφει στο «Γνώθι σαυτόν» για την πραότητα «Η πραότης είναι ηρεμία αγαθής ψυχής αγαπώσης τον Θεόν και τον πλησίον εαυτής. Η πραότης είναι αγαστή αρετή τέρπουσα τους θεωμένους την εικόνα αυτής. Η ημερότης του χαρακτήρος αυτής η επικεχυμένη ως καλλονή διηνθισμένη χάρισιν εφ όλον το ήθος αυτής εμποιεί ευχαρίστησιν τοις ατενίζουσιν αυτήν. Η πραότης είναι πλούτος ανεκτίμητος, είναι όνομα θεικόν, είναι ουράνιον χάρισμα, είναι κλίμαξ αναβιβάζουσα τον άνθρωπον εις τον ουρανόν. Η πραότης καθιστά τον άνθρωπον εικόνα του πράου Ιησού, ος θερμαίνει την καρδίαν αυτού. Η πραότης παρακολουθείται υπό της ταπεινοφροσύνης, της ανεξικακίας και της υπομονής».3

Ο άγιος Ιωάννης της Κρονστάδης σε λόγο του στον τρίτο μακαρισμό του Κυρίου λέγει «Όταν η ψυχή μας έχει πραότητα, μπορούμε εύκολα να κάνουμε κάθε έργο, που θα μας ήταν εξαιρετικά δύσκολο, όταν είμαστε εκνευρισμένοι και ταραγμένοι. Όταν είμαστε οργισμένοι εναντίον του πλησίον μας, ακόμα κι η προσευχή μας είναι αμαρτωλή. Με την πραότητα κερδίζουμε την αγάπη, τον σεβασμό και την καλή διάθεση των άλλων για μας. Η πραότητα κάνει την προσευχή μας ευπρόσδεκτη στο Θεό. Προσελκύει το έλεος του Θεού πάνω μας και κατορθώνει την συγχώρεση των αμαρτιών μας. Από την άλλη μεριά τώρα ο θυμός, η οργή κι η αδιαλλαξία καταστρέφουν την εικόνα και την αξία του χριστιανού. Μας στερούν την ηρεμία του πλησίον μας, την αγάπη του και το σεβασμό του. Μας αποστερούν την αγαθή θέληση του Θεού κι επισύρουν πάνω μας διάφορες καταστροφές και δυστυχίες».4

Ο Μέγας Βασίλειος σε ομιλία του στον ΛΓ´ Ψαλμό σημειώνει «Εκείνοι που έχουν σεμνά ήθη και είναι απαλλαγμένοι από κάθε πάθος ονομάζονται πραείς, επειδή δεν έχουν καμμιά ανησυχία να κατοικεί στις ψυχές τους. Γι᾽ αυτό και ο Μωυσής έχει μαρτυρηθεί ότι είναι πράος περισσότερο από όλους τους ανθρώπους της γης».5

Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής ερμηνεύοντας το «Πάτερ ημών» λέγει ότι «Όταν συνυπάρχουν η ταπείνωση και η πραότητα φανερώνουν τέλειο άνθρωπο, που κτίζεται κατά Χριστό. Γιατί κάθε ταπεινός είναι οπωσδήποτε και πράος· και κάθε πράος είναι οπωσδήποτε και ταπεινός. Είναι ταπεινός γιατί γνωρίζει ότι έχει λάβει την ύπαρξή του δανεική, και πράος γιατί έχει αντιληφθεί την ορθή χρήση των φυσικών δυνάμεων, που του δόθηκαν και έτσι τις θέτει στη υπηρεσία του λόγου προς γένεση της αρετής, ενώ απομακρύνει τελείως την ενέργειά τους από ο,τιδήποτε είναι λυπηρό».6

Υποσημειώσεις
1 Κλίμαξ Ιωάνου Σιναίτου 258.
2 Φιλοκαλία τομ. Α΄ σελ. 80.
3 Νεκταρίου Κεφαλά Άπαντα τομ. Ε΄ σελ. 381.
4 Οι Μακαρισμοί Αγίου Ιωάννου Κρονστάνδης σελ. 57.
5 Βασιλειανό Αποθησαύρισμα Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος σελ. 596.
6 Φιλοκαλία τομ. Β΄ σελ. 262.

Ορθόδοξος Τύπος αρ. φυλ. 1977 31 Μαίου 2013

Πηγή: anavaseis.blogspot.gr