Χρήσιμες συμβουλές για τον προσερχόμενο στο Ιερό Μυστήριο της Εξομολογήσεως
Labels:
Περί Εξομολογήσεως
1. Η εξομολόγηση αποτελεί μυστήριο της ᾽Εκκλησίας. Όπως είναι το βάπτισμα, το χρίσμα, η Θεία Ευχαριστία, το ίδιο συμβαίνει και εδώ. Είναι σαν μια βρύση που όταν ανοίγει προσφέρει την χάρη της αφέσεως των αμαρτιών, με την έννοια ότι οδηγεί τον πιστό στο σημείο εκείνο ώστε να δεχθεί το σώμα και το αίμα του Χριστού, που αυτό κυρίως είναι ῾῾εις άφεσιν αμαρτιών και εις ζωήν αιώνιον᾽᾽. Ο εξομολογούμενος άρα έρχεται σε άμεση σχέση με τον ίδιο τον Χριστό. Σ᾽ ᾽Εκείνον στην πραγματικότητα εξομολογείται, γι᾽ αυτό και δεν έχει νόημα να μην είναι ειλικρινής. Η εξομολόγηση είναι βρύση, την κάνουλα όμως που ανοίγει τη βρύση την έχει στα χέρια του ο εξομολογούμενος. ῎Ετσι στο μυστήριο αυτό δεν παίζει ρόλο τόσο ο εξομολόγος όσο ο εξομολογούμενος.
2. Αυτό σημαίνει ότι ο προσερχόμενος στο μυστήριο δεν έρχεται απροετοίμαστος. Πρέπει να έχει προηγηθεί η μετάνοιά του, δηλαδή η συναίσθηση των αμαρτιών του και η απόφαση αλλαγής του, η οποία θα καταλήξει στην ομολογία των αμαρτιών εν ταπεινώσει ενώπιον του ιερέα. Ο ιερέας έχει την εξουσία από τον Χριστό και την ᾽Εκκλησία να γίνεται όργανο του Χριστού για την παροχή της χάρης της αφέσεως. Ο ιερέας έτσι δεν είναι ούτε εισαγγελέας ούτε δικαστής. Είναι ο μάρτυρας της μετανοίας του πιστού, που χαίρεται γι᾽ αυτήν ακριβώς τη μετάνοια, όπως ακριβώς χαίρεται ο Θεός και όλος ο ουράνιος κόσμος για τον ίδιο λόγο. ῎Αλλωστε και ο ίδιος εξομολογείται σε άλλον ιερέα.
3. Ο μετανοημένος λοιπόν πιστός έχει εξετάσει τον εαυτό του α) ως προς τη σχέση του με τον ίδιο τον Θεό: αν Τον αγαπά, αν συνεπώς Τον σκέπτεται, αν προσεύχεται, αν εκκλησιάζεται, αν προσπαθεί γενικώς να τηρεί το άγιο θέλημά Του· β) ως προς την σχέση του με τον συνάνθρωπο: αν και αυτόν τον αγαπά και τον σέβεται, αν δεν τον κατακρίνει, αν δεν τον υβρίζει, αν δεν σκέπτεται πονηρά γι᾽ αυτόν κλπ.· γ) ως προς τον εαυτό του: αν σέβεται και το σώμα του και την ψυχή του ως εικόνα του Θεού, αν δεν τον καταστρέφει και τον φθείρει με ποτά, τσιγάρα κ.α., αν έχει την πίστη στη ζωή του που ζητά ο Θεός.
Με άλλα λόγια το βασικό κριτήριο με το οποίο ελέγχει την ζωή του είναι η αγάπη, από την τήρηση της οποίας εξαρτάται η ζωντανή σχέση με τον Θεό ή όχι. Γι᾽ αυτά όλα μετανοεί και παρακαλεί τον Θεό να τον συγχωρήσει και να τον βοηθήσει να μην τα επαναλάβει. ῎Αν τυχόν αργότερα για λόγους αδυναμίας αμαρτήσει και πάλι, και πάλι θα ακολουθήσει την ίδια διαδικασία. Ο Θεός δεν ῾βαριέται᾽ να μας συγχωρεί, γιατί μας αγαπάει. Είναι ο Πατέρας μας.
4. Προσοχή λοιπόν! ᾽Εξομολογούμαστε τις δικές μας αμαρτίες και όχι τις αμαρτίες άλλων. Και ομολογούμε τις αμαρτίες χωρίς περιστροφές, δικαιολογίες και ιστορίες. Η προσπάθεια να δικαιολογήσουμε τις αμαρτίες μας δείχνει ότι στην πραγματικότητα δεν έχουμε μετανοήσει γι᾽ αυτές. Στην περίπτωση αυτή και ο εξομολογούμενος δεν αναπαύεται ψυχικά, αλλά και ο ιερέας καταπονείται. Διότι ακριβώς δεν γίνεται σωστή εξομολόγηση.
5. Δεν είναι σωστό λοιπόν να μακρηγορεί κανείς στην εξομολόγηση. Ομολογούμε σύντομα τις αμαρτίες μας, με μετάνοια και συναίσθηση, και δεχόμαστε με εμπιστοσύνη τις όποιες συμβουλές του εξομολόγου. ᾽Ιδιαιτέρως, δεν χρειάζεται ανάλυση στις σαρκικές λεγόμενες αμαρτίες. Τις ομολογούμε με λιτό και επιγραμματικό τρόπο. Γι᾽ αυτό και δεν είναι επιτρεπτό να καθυστερεί κανείς στο εξομολογητήριο. ῎Αν υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα προς συζήτηση, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί κάποια άλλη ώρα πέραν της εξομολογήσεως, και οπωσδήποτε όχι προ των μεγάλων εορτών των Χριστουγέννων και του Πάσχα. Το πρόγραμμα του ιερέα τότε είναι αρκετά βαρυμένο.
Πρωτοπρ. Γεώργιος Δορμπαράκης
Κρύα Ιτεών Πατρών
