Στην ιστορική πορεία του Ιησού Χριστού και ιδιαιτέρως κατά τις τελευταίες ημέρες της επιγείου ζωής του συναντάμε δύο πρόσωπα, τα οποία δεν μπορούμε να προσπεράσουμε αδιάφορα. Είναι τα πρόσωπα της αμαρτωλού γυναικός της Βηθανίας και του Ιούδα του Ισκαριώτη, του όντος εκ του ιερού συλλόγου των Δώδεκα μαθητών του Χριστού και γενομένου προδότου του Διδασκάλου του. Στα πρόσωπα αυτά επικεντρώνει το ενδιαφέρον μας η Εκκλησία τη Μεγάλη Τετάρτη, αφού και τα δύο έδρασαν δύο ημέρες πριν το θάνατο του Θεανθρώπου. Τα δύο ιστορικά αυτά πρόσωπα έχουν πολλά κοινά σημεία και μια διαφορά.
α') Οι ενέργειες αμφοτέρων, τόσον η μετάνοια της πόρνης όσον και η προδοσία του μαθητού, έχουν σχέση με το χρήμα. Η πόρνη με τη μετάνοιά της έπαυσε να εμπορεύεται το σώμα της. Ο μαθητής με την προδοσία εκπόρνευσε την ψυχή του διά τον έρωτα των χρημάτων.
β') Η πόρνη εμπορεύετο το σώμα της. Στη πορνεία της διεσπάτο η μοναδικότητα της ανθρώπινης επικοινωνίας και η απόλυτη συντροφικότητα. Από την ανθρώπινη επικοινωνία απεσπάτο η σωματική και μετεβάλλετο σε αντικείμενο οικονομικής συναλλαγής. Η δε συντροφικότητα παρεχώρει τη θέση της εις την οδυνηρή ανεστιότητα. Στην πορνεία, το ανθρώπινο σώμα υποκαθιστά το ανθρώπινο πρόσωπο και υποβαθμίζεται σε εργαλείο εμπορευσίμου ηδονής. Την ίδια στιγμή ο μαθητής διαπραγματεύεται την πνευματική του οντότητα με την έμμισθη προδοσία. Η πρώτη επώλη το σώμα. Ο δε δεύτερος την ψυχή του.
γ') Καί οι δύο είναι πρότυπα. Η μεν με την μετάνοιά της, έγινε πρότυπο ελπίδος. Ο δε με την προδοσία του, έγινε πρότυπο απορρίψεως.
δ') Αμφότεροι αντιπροσωπεύουν τις δύο στάσεις των ανθρώπων έναντι του Θεανδρικού προσώπου του Ιησού Χριστού. Η πρώτη στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού ανεγνώρισε τον Λυτρωτήν Θεόν της. Ο δεύτερος στο ίδιο πρόσωπο απέρριψε τον αγαπώντα και συγχωρούντα Θεόν. Είναι γνωστό ότι ο Ιησούς Χριστός με την διδασκαλία Του εξηφάνισε πάσαν αφορμήν διαιρέσεως των ανθρώπων. Αυτός, λοιπόν, ο Οποίος «εις ενότητα πάντας εκάλεσε» και συνήψε τους πάντας εις την Μίαν Ποίμνην, την Μίαν Αγίαν Καθολικήν και Αποστολικήν Εκκλησίαν, εισήγαγε και την μοναδικήν διάκρισιν των ανθρώπων σε πιστούς και άπιστους, σε μετανοημένους διά την έκπτωσίν των εκ της ζωής και αμετανοήτους. Η πρώτη αντιπροσωπεύει τους αναγνωρίζοντας την θεότητα του Ιησού Χριστού. Ο μαθητής αντιπροσωπεύει τους απορρίπτοντας τον Ιησούν Χριστόν ως Θεόν. Με ιδιαίτερο λυρισμό η υμνολογία της Εκκλησίας συμπλέκει τα δύο αυτά θέματα και πρόσωπα: «Σε τον της Παρθένου Υιόν, πόρνη επιγνούσα Θεόν, έλεγεν εν κλαυθμώ δυσωπούσα...». Καί: «Ότε η αμαρτωλός προσέφερε το μύρον, τότε ο μαθητής συνεφώνει τοις παρανόμοις· η μεν έχαιρε κενούσα το πολύτιμον, ο δε έσπευδε πωλήσαι τον ατίμητον· αυτή τον Δεσπότην επεγίνωσκεν, ούτος του Δεσπότου εχωρίζετο· αυτή ηλευθερούτο και ο Ιούδας δούλος εγεγόνει του εχθρού...
ε') Η αμαρτωλός γυναίκα έπασχε το πονηρό πάθος της αισχράς αμαρτίας της φιληδονίας. Ο προδότης έπασχε το άτιμον πάθος της φιλαργυρίας.
στ') Η διαφορά μεταξύ των είναι ότι η αμαρτία δεν εμπόδισε την γυναίκα να πιστέψει εις τον Υιόν του Θεού και να αναγνωρίσει τον Ιησούν Χριστόν ως τον αληθινόν και ζώντα Θεόν. Αντιθέτως, η αμαρτία ημπόδισε τον Ιούδα να αναγνωρίσει τον Ιησούν Χριστόν ως Θεόν.
Το μήνυμα της Εκκλησίας είναι ότι όλοι είμαστε αμαρτωλοί. Ο Απόστολος Παύλος το διακηρύσσει κατηγορηματικώς: «Πάντες γαρ ήμαρτον και υστερούνται της δόξης του Θεού». (Ρωμ. γ' 24). Η αμαρτία είναι στέρησις της δόξης του Θεού. Ωστόσον όμως ο Θεός έδωσε τη δυνατότητα σ᾽ όλους να δικαιωθούν, να αποκατασταθούν απέναντί Του, «δικαιούμενοι δωρεάν τη αυτού χάριτι διά της απολυτρώσεως της εν Χριστώ Ιησού». (Ρωμ. γ' 24).
Ο Θεός ως μοναδικήν προϋπόθεσιν διά να δικαιώσει τον άνθρωπον, να τον απαλλάξει της τιμωρίας επειδή παραβαίνει το θέλημά Του και να συγχωρήσει τις αμαρτίες του θέτει την πίστιν, την αναγνώρισιν του αληθινού Θεού και ον απέστειλεν εις τον κόσμον Ιησούν Χριστόν. Αυτή η Παύλειος θεολογία ευρίσκεται εις την βάσιν της σωτηριολογίας της Εκκλησίας μας.
Η πόρνη γυναίκα, αν και αμαρτωλός βεβυθισμένη εις τον βόρβορον της φιλήδονης ζωής, εξυψώθηκε σε πρότυπο μετανοίας, πίστεως και ελπίδος για τον άνθρωπο. Ο μαθητής, αν και ευνοήθηκε ποικιλοτρόπως από τον Θεό, με κορυφαίαν αυτήν του να είναι αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυς όσων ο Ιησούς εποίησεν και εδίδαξεν, δεν κατόρθωσε να ξεπεράσει τον εγωισμόν του και να προσκυνήσει τον σαρκωθέντα Θεόν. Η αμαρτωλός υπέταξε εαυτήν εις τον νόμον της πίστεως. Ο μαθητής επεδίωξε να υποτάξει τον Θεόν στις ιδικές του επιθυμίες και αντιλήψεις. Η πρώτη εσώθη. Ο δεύτερος κατεκρίθη.
Ας παρακαλέσουμε τον Θεόν να μας δίδει την μετάνοια της πόρνης και να μας γλιτώνει από την αθλιότητα του προδότη μαθητή.
Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καισαριανής
Βύρωνος και Υμηττού
κ. ΔΑΝΙΗΛ
